Có thể nói rằng những phiên dịch đóng vai trò như những diễn giả thứ hai vậy. Vì phiên dịch không chỉ đơn thuần chuyển tải thông tin, lời nói của diễn giả mà còn phải biểu đạt cả cảm xúc, thái độ và quan điểm của diễn giả đến với người nghe. Ngoài ra, phiên dịch phải nhanh nhạy và linh hoạt, “tùy cơ ứng biến” với từng hoàn cảnh cụ thể. Do đó phiên dịch cần có khả năng nói trước đám đông, có kỹ năng thuyết trình tốt như một diễn giả thực thụ. Tựu chung lại, gồm những nguyên tắc dưới đây.
1.Ngôn ngữ cơ thể:
Biểu hiện qua ánh mắt. Khi nhìn khán giả bên dưới, bạn có thể biết được thái độ của họ ra sao và phần nào đoán được họ đang suy nghĩ gì, từ đó điều chỉnh cách nói cho phù hợp. Tiếp xúc bằng mắt cũng là một cách để biểu thị sự tôn trọng của diễn giả và phiên dịch với khán thính giả. Cố gắng tránh nhìn quá nhiều vào giấy ghi chép của mình và làm những động tác thừa thãi với cây bút của mình.
2.Cách dịch (phép tu từ):
– Sử dụng các phép tu từ khác nhau như: nhân hóa, so sánh, cường điệu… để tạo ấn tượng với khán thính giả. Trong vài trường hợp cụ thể như một buổi họp đàm phán của một doanh nghiệp cần một chút trang trọng hơn, phiên dịch cần lựa chọn ngôn từ sao cho phù hợp để khách hàng có thể thành công trong cuộc đàm phán.
– Tùy hoàn cảnh làm việc và đối tượng nhận thông tin, phiên dịch có thể dịch một câu trong ngôn ngữ nguồn thành hai câu hoặc nhiều hơn trong ngôn ngữ đích và ngược lại, sao cho người nghe có thể dễ dàng hiểm.
3. Nét mặt(biểu cảm)
– Luôn thể hiện sự thân thiên và tự tin, hoặc nghiêm túc, tùy vào chủ đề và cách thuyết trình của diễn giả. Phiên dịch nên thể hiện một thái độ phù hợp thông qua nét mặt mình đối với những hoàn cảnh khác nhau.
4. Giọng nói:
Giọng của phiên dịch nên vừa đủ to, rõ ràng tròn vành rõ chữ và phải phù hợp với giọng điệu của diễn giả. Không thể nào diễn giả đang diễn thuyết hùng hồn mà giọng điệu của phiên dịch thì từ tốn, khoan thai được. Ngoài ra, giọng điệu nên trầm bổng, lúc thúc giục, khi thong thả… sau cho thật phù hợp với nội dung. Phiên dịch cũng không nên nói quá nhanh hoặc nói quá chậm khiến người nghe khó theo dõi, tốc độ nói nên là 100 từ/phút. Tránh dùng những “fillers” như “ah”, “uh” nếu có thể, những từ này sẽ khiến người nghe khó chịu và cho thấy một phần sự hạn chế về mặt trình độ của phiên dịch.
