Dịch thuật không chỉ đơn thuần là việc chuyển đổi từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác mà còn là cầu nối văn hóa, nơi cảm xúc và ý nghĩa được truyền tải một cách trọn vẹn. Roswitha Ginglas-Poulet, một phiên dịch và biên dịch viên dày dạn kinh nghiệm, đã dành cả cuộc đời mình cho nghệ thuật này, làm việc với nhiều nhân vật và tổ chức tầm cỡ quốc tế. Hành trình của bà mở ra cho chúng ta một cái nhìn thú vị về cuộc sống của một biên dịch viên.
Sự khởi đầu
Ban đầu, Roswitha Ginglas-Poulet có niềm đam mê với toán học, nhưng cuộc đời bà đã sang trang khi một người bạn khuyến khích bà học ngôn ngữ tại Heidelberg. Quyết định này đã đưa bà đến với công việc biên dịch đầu tiên với Viện Đại kết tại Bossey vào ngày 15 tháng 5 năm 1973, đánh dấu bước khởi đầu cho một sự nghiệp rực rỡ.
Trong suốt ba thập kỷ sau đó, bà đã có cơ hội làm việc với nhiều nhân vật nổi tiếng như bốn vị giáo hoàng, Nữ hoàng Anh, Bill Gates và Đạt Lai Lạt Ma, tham gia vào các sự kiện quan trọng như Thế vận hội Olympic.
Biên dịch và phiên dịch có gì khác nhau?
Roswitha chủ yếu làm phiên dịch viên, một vai trò mà cô mô tả là khác biệt với biên dịch. “Biên dịch là viết, giống như trong một ấn phẩm. Phiên dịch là bằng miệng”. Nó có thể có nhiều hình thức khác nhau: phiên dịch nối tiếp – phiên dịch viên dịch lại thông tin sau khi diễn giả kết thúc một câu hoặc một đoạn ngắn, hoặc phiên dịch song song, được thực hiện đồng thời, thường diễn ra trong cabin.
Áp lực của phiên dịch có thể rất lớn. Bà thừa nhận đã đôi lần cảm thấy hồi hộp, đặc biệt khi phải diễn đạt những câu phức tạp. Chẳng hạn, trong tiếng Đức, động từ thường xuất hiện ở cuối câu, khiến việc nắm bắt thông tin quan trọng trở nên khó khăn.
Thích nghi với sự thay đổi
Roswitha đã đặt chân đến 131 quốc gia và quyết tâm đạt đến con số 150. Trong suốt sự nghiệp của mình, bà đã chứng kiến những thay đổi đáng kể trong lĩnh vực dịch thuật, đặc biệt là với sự gia tăng của trí tuệ nhân tạo (AI). Bà chia sẻ: “Nhiều đồng nghiệp trẻ sử dụng máy tính và có các bản dịch đã được chuẩn bị sẵn”.
Dù AI phát triển, nhu cầu đối với những người biên dịch và phiên dịch viên vẫn rất lớn. Roswitha nhớ lại trải nghiệm tại một hội nghị y tế, nơi một bản dịch bằng AI không đáp ứng được mong đợi. Khi một diễn giả chuyển sang tiếng địa phương Bernese, sự phụ thuộc vào công nghệ đã dẫn đến những thiếu sót, điều này càng khẳng định tầm quan trọng những phiên dịch viên lành nghề.
Tương lai của ngành dịch thuật
Trong những năm trước đây, nhiều người đã cảnh báo về việc theo đuổi nghề dịch thuật, dự đoán rằng tiếng Anh sẽ chiếm ưu thế trong giao tiếp toàn cầu. Mặc dù điều đó chưa xảy ra, Roswitha vẫn cảm thấy ngần ngại khi khuyên những người trẻ tuổi theo nghề này hiện nay. “Chỉ tuần trước, tôi đã được yêu cầu xem xét một văn bản được dịch bởi AI để làm cho nó trông giống như một bản dịch của con người”, “Tôi đã từ chối”, bà chia sẻ.
Meta: Roswitha Ginglas-Poulet, một biên dịch viên và phiên dịch viên dày dạn kinh nghiệm, đã cống hiến cả cuộc đời mình cho nghệ thuật này, làm việc với những nhân vật và tổ chức toàn cầu. Hành trình của bà mang đến cái nhìn sâu sắc hấp dẫn vào cuộc sống của một biên dịch viên.
